Maria Magdalena met zalfpot, ca. 1370
materiaal:
locatie: noordelijke koorzijbeuk
nummer: s12
Glaudemans
3.4. De sluitstenen van de koorzijbeuken
De noordelijke koorzijbeuk
|
Op de oostelijke sluitsteen in deze beuk is een vrouw zittend uitgebeeld; zij draagt een lange mantel die ook de voeten afdekt en dicht wordt gehouden met een vierkante mantelspeld, waarin een bloemversiering. Op het hoofd draagt de vrouw een bloemendiadeem, afgezet met verschillende soorten | 93 |
|
bloemen. De haardracht van de vrouw is opmerkelijk verzorgd. Zij heeft twee lange vlechten, waarvan ze er eentje vast heeft met haar rechter hand. De overige vlechten zijn opgerold tot keurige haarwrongen aan weerszijden van het gezicht. Peeters, die de bloemenkrans waarschijnlijk voor een kroon aanzag, duidt de voorstelling als een “Koning met staf en hoge ronde bus, althans cylindervormig voorwerp”.42 Van der Vaart was het daar niet mee eens en zag dat er een vrouw was uitgebeeld. Hij beschrijft de steen als “de Heilige Barbara. Deze (-) wordt immers steeds afgebeeld met een toren als attribuut”.43 Het is echter duidelijk dat er geen toren is uitgebeeld maar een cilindervormige bus met deksel, vaak als zalfbus aangeduid. Als zij zelfstandig wordt afgebeeld, is Maria Magdalena vaak met een zalfbus of zalfpot als attribuut weergegeven, omdat zij de voeten van Jezus zalfde. Enigszins vergelijkbaar, maar dan in hout, is de Maria Magdalena aan een sleutelstuk dat wordt bewaard in het Catherijneconvent in Utrecht. De figuur, eveneens met bloemendiadeem weergegeven, houdt een vergelijkbare bus vast, en in de andere hand de deksel ervan.44 Door deze en vele andere vergelijkbare uitbeeldingen kan de sluitsteen met zekerheid als Maria Magdalena worden geduid. | 94 |
| Noten | |
| 42. | Peeters 1985, 263. |
| 43. | Van der Vaart 1990, 426 en 428. |
| 44. | Van Vlierden 2004, 161. Inventarisnummer ABM bh396. |
Ronald Glaudemans, De Sint-Jan te 's-Hertogenbosch : Bouwgeschiedenis en bouwsculptuur 1250-1550 (2017) 93-94
Peeters
De sluitstenen van de gewelven
buitenste noordelijke koorzijbeuk4. Koning met staf en hoge ronde bus, althans cylindervormig voorwerp. | 263 |
C. Peeters, De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1985) 263
Literatuur en bronnenpublicaties
Ronald Glaudemans, De Sint-Jan te 's-Hertogenbosch : Bouwgeschiedenis en bouwsculptuur 1250-1550 (2017) 93-94
A.M. Koldeweij, In Buscoducis : Bijdragen (1990) 430
C. Peeters, De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch (1985) 263
F.J. van der Vaart, 'Beeldhouwers uit de bouwloods van de Sint Jan : De sluitstenen' in: In Buscoducis Bijdragen (1990) 426, 428
n: vermelding in een voetnoot
/i-x009.jpg "Maria Magdalena met zalfpot")
Bossche Encyclopedie |